Rais wa Marekani, Donald Trump, ametangaza kuanza kwa operesheni kubwa za vita dhidi ya Iran kufuatia mashambulio ya kijeshi yaliyolenga miundombinu ya kijeshi ya Marekani na washirika wake. Operesheni hii inalenga kuharibu silaha za makombora ya Iran na kudhibiti tishio lolote kwa usalama wa Marekani. Habari hii inafafanua malengo, mbinu, na athari za kimataifa za hatua hii ya kijeshi.
Rais wa Marekani Donald Trump ametangaza rasmi kuwa majeshi ya Marekani yameanzisha operesheni kubwa za mapambano (major combat operations) dhidi ya Iran, ikiwa ni pamoja na mashambulizi makubwa ya anga kote nchini humo tarehe 28 Februari 2026. Operesheni hii, inayoitwa Operation Epic Fury kulingana na Idara ya Ulinzi ya Marekani (Pentagon), inafanyika kwa ushirikiano wa karibu na Israel na inalenga kuondoa vitisho vinavyotokana na mpango wa nyuklia wa Iran, makombora yake ya balestiki, na uwezo wake wa kijeshi.
Sababu Kuu za Operesheni Epic Fury
Trump, katika video aliyochapisha kwenye Truth Social, alisema wazi kuwa lengo ni kulinda watu wa Marekani na washirika wake kwa kuondoa vitisho vinavyokuja haraka kutoka kwa “utawala mbaya na mkali wa kidini” wa Iran. Aliongeza: “Our objective is to defend the American people by eliminating imminent threats from the Iranian regime, a vicious group of very hard, terrible people.”
Sababu kuu zinazotajwa ni:
- Kushindwa kwa mazungumzo ya hivi karibuni ya nyuklia kati ya Tehran na Washington.
- Tishio la mara kwa mara la Iran kuhusu mpango wake wa nyuklia na makombora.
- Historia ya mvutano, ikiwa ni pamoja na mashambulizi ya awali ya Juni 2025 ambapo Marekani na Israel walishambulia vituo vya nyuklia vya Iran.
- Kuongezeka kwa uwepo wa kijeshi wa Marekani katika eneo hilo, ikiwa ni pamoja na kuhamishwa kwa meli ya USS Abraham Lincoln na manowari za makombora wiki chache zilizopita.
Trump alitishia wiki iliyopita katika hotuba yake kwamba Iran lazima ifunge mpango wake wa nyuklia au ikabiliane na “mambo mabaya sana.” Sasa, operesheni hii inaonekana kama hatua ya moja kwa moja ya kutimiza tishio hilo, na lengo la muda mrefu likiwa kuangusha utawala wa sasa wa Iran na kuwahimiza wananchi wa Iran kuchukua madaraka.
Maelezo ya Mashambulizi na Athari za Papo Hapo
Mashambulizi ya pamoja ya Marekani na Israel yamegonga maeneo mbalimbali nchini Iran, ikiwa ni pamoja na:
- Mji mkuu Tehran, ambapo moshi mweusi umeonekana ukipanda kutoka majengo katikati ya jiji.
- Maeneo ya kijeshi na makombora huko Chabahar, Konarak (pwani ya Ghuba la Oman), na Ilam (karibu na mpaka wa Iraq).
- Moja ya mashambulizi yaligonga karibu na ofisi ya Kiongozi Mkuu Ayatollah Ali Khamenei (umri wa miaka 86), ingawa haijathibitishwa kama alikuwepo hapo. Khamenei hajaonekana hadharani kwa wiki nyingi.
Israel imetangaza kuwa mashambulizi yake ni ya “kuzuia” (pre-emptive) ili kuondoa vitisho, na Waziri wa Ulinzi Israel Katz alisema yalifanyika ili “kuondoa vitisho.” Operesheni iliratibiwa na Marekani, kulingana na maafisa wa kijeshi wa Israel.
Iran imejibu kwa kuanza mawimbi ya kwanza makubwa ya makombora na drones kuelekea Israel (“ardhi iliyokaliwa”), kulingana na Kikosi cha Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC) na shirika la habari la Tasnim. Makombora yamerushwa, na sireni za tahadhari zikasikika huko Yerusalemu, Haifa na maeneo mengine ya Israel.
Milipuko imeripotiwa pia angani huko Amman (Jordan) na karibu na kambi ya majini ya Marekani huko Bahrain, ikionyesha hofu ya kuenea kwa mzozo katika eneo lote la Mashariki ya Kati.
Athari za Haraka na Hatari za Baadaye
- Iran iko chini ya kukatwa karibu kabisa kwa intaneti (near-total blackout), kulingana na wachambuzi wa NetBlocks.
- Israel imefunga anga yake na kutoa tahadhari kwa wakazi kujiandaa na makombora zaidi.
- Balozi wa Marekani huko Israel amewahimiza raia wa Marekani kukaa karibu na maeneo ya kinga.
- Ubalozi wa Uingereza huko Doha umewataka raia wa Uingereza Qatar kukaa ndani.
- Hospitali nchini Iran ziko katika hali ya tahadhari, ingawa haijulikani idadi ya majeruhi au waliouawa hadi sasa (kulingana na IRNA).
Athari za Kibinadamu
- Katika Tehran, milipuko imesababisha hofu kubwa, na moshi kutoka maeneo kama karibu na ikulu ya rais. Watu wamekimbia makazi, na barabara zimejaa msongamano. Shule na vyuo vimefungwa, na intaneti imepungua hadi 4% ya kawaida.
- Katika Israel, hali ya hatari imetangazwa kwa saa 48, na hospitali zimehamisha shughuli chini ya ardhi. Baadhi ya Wanairan wamefurahia mashambulizi, wakichangamkia wito wa mabadiliko, huku wengine wakihofia maisha yao. Majeruhi ya raia yanatarajiwa kuongezeka, na Iran ikiwahamasisha raia kutoroka maeneo ya miji.
Wataalamu wanaonya kuwa hii inaweza kuwa mwanzo wa vita kubwa zaidi katika eneo, ikiwa ni pamoja na hatari ya kuingilia nchi nyingine na kuathiri uchumi wa kimataifa (bei ya mafuta, usalama wa bahari).
Habari hii inaendelea kubadilika, na inashauriwa kufuatilia vyanzo rasmi kwa maelezo zaidi.
Makala zaidi:
1.Dabi ya kariakoo inazidi kuwa moto: waamuzi wa yanga vs simba march 1,2026 watangazwa.
2.Droo ya UEFA champions League Arsenal F.C, Liverpool F.C wajua wapinzani hatua ya 16 bora.
