Wanawake waliobadili jinsia olimpiki wamepigwa marufuku kushiriki katika mashindano ya wanawake, uamuzi ambao umeibua mjadala mkali duniani kuhusu haki na usawa kwenye michezo.
Wanawake waliobadili jinsia (Transgender) wamepigwa marufuku kushiriki katika mashindano ya wanawake kwenye Michezo ya Olimpiki
Wanawake waliobadili jinsia (transgender women) na wanariadha wenye tofauti za maendeleo ya ngono (DSD) sasa wameondolewa kabisa kushiriki katika mashindano ya kategoria ya wanawake kwenye Olimpiki.
Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki (IOC) imetangaza kwamba, kuelekea Olimpiki zijazo za Los Angeles mwaka 2028, “ustahiki wa kushiriki katika tukio lolote la kategoria ya wanawake kwenye Michezo ya Olimpiki au matukio mengine ya IOC, ikiwa ni pamoja na michezo ya mtu binafsi na ya timu, sasa umepunguzwa kwa wanawake wa kibaolojia pekee. Hii itaamuliwa kwa mtihani wa mara moja wa jeni la SRY.”
Mtihani wa SRY unafanywa kwa mate (saliva test), kipande cha shavu au sampuli ya damu, na ni “mtihani wa mara moja tu katika maisha,” kulingana na IOC.
Katika Michezo ya Olimpiki ya 2021 mjini Tokyo, mwanariadha wa kunyanyua uzito kutoka New Zealand, Laurel Hubbard, alikua mwanamke wa kwanza aliyebadili jinsia kushiriki Olimpiki baada ya kubadili jinsia, lakini hakushinda medali.
Marufuku hii itawahusu pia wanariadha wenye tofauti za maendeleo ya ngono (DSD) ambao wameandikishwa kama wanawake tangu kuzaliwa, lakini wana kromosomu za kiume (XY) na viwango vya testosterone vya kiume.
Hii inamaanisha kuwa bingwa mara mbili wa Olimpiki katika mbio za mita 800 za wanawake, Caster Semenya, na Imane Khelif, ambaye alishinda dhahabu katika ndondi za wanawake mwaka 2024 Paris, watazuiliwa kushiriki katika mashindano ya kategoria ya wanawake.
Akizungumza katika video iliyochapishwa kwenye X (zamani Twitter), Rais wa IOC, Kirsty Coventry alisema: “Leo, sisi katika Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki tumetoa sera kuhusu ulinzi wa kategoria ya wanawake.
“Ninaelewa kwamba huu ni mada nyeti sana. Kama mwanariadha wa zamani, ninaamini kwa dhati haki ya wanariadha wote kushiriki katika mashindano ya haki.
“Sera ambayo tumetangaza inategemea sayansi na imeongozwa na wataalamu wa matibabu, ikizingatia maslahi bora ya wanariadha. Ushahidi wa kisayansi ni wazi kabisa – kromosomu za kiume hutoa faida katika michezo inayotegemea nguvu, kasi au ustahimilivu.”
“Michezo ya kuteleza kwenye theluji kwa mtindo huru katika Olimpiki za Majira ya Baridi 2026.”
